Ciekawość, oczekiwania i aspiracje – proste klucze do sukcesu?

Ciekawość, oczekiwania i aspiracje to trzy główne procesy poznawcze, które wyzwalają w nas działanie. Można je przyrównać do zapałek: choć małe i niepozorne, potrafią wzniecić ogromne ognisko. W tym artykule przyjrzymy się każdemu z tych procesów.

Poznaj Piotra. Piotr jest programistą i team liderem w firmie tworzącej dedykowane aplikacje. Na rozmowie rekrutacyjnej zachwycił wszystkich: wiedzą, energią i… tym, że nie udawał ideału. Miał braki (jak każdy człowiek z krwi i kości), ale przykrywała je rzecz bezcenna: autentyczna ciekawość i pasja uczenia się.

Każdy zna powiedzenie: „ciekawość to pierwszy stopień do piekła”. Czy jednak rzeczywiście należy ją demonizować? W pracy mówimy raczej o pozytywnej ciekawości, która skłania nas do zadawania pytań takich jak:

• „Czego jeszcze nie wiemy, a powinniśmy?”
• „Jak to działa?”
• „Da się to zrobić szybciej/lepiej/mądrzej?”

Piotr studiował socjologię, a swoją wiedzę i umiejętności programowania szlifował na kursach – z czystego zainteresowania. Zawsze jest na bieżąco z nowinkami technologicznymi i śledzi najpopularniejsze blogi technologiczne. Chętnie rozmawia z innymi, konfrontując swoje pomysły i rozwiązania.

Postawę pełną ciekawości warto doceniać. Daje ona ogromne perspektywy rozwoju. Osoba ciekawa sama dąży do poszukiwania wiedzy, prób, doświadczania. Jest otwarta na nowości. W świecie dynamicznych zmian taka cecha jest nie do przecenienia. Dlatego warto mieć w swojej firmie czy zespole osoby pełne ciekawości. Samemu również warto pielęgnować w sobie tę cechę. Według Great Place to Work 2025 Trends, ciekawość to jeden z kluczowych wskaźników przyszłego sukcesu pracownika – obok wytrwałości, odporności i ducha rywalizacji.

Raport LinkedIn Skills on the Rise 2025 ujawnił fascynujący trend: 7 z 10 umiejętności, które najszybciej zyskują na znaczeniu w kontekście rynku pracy, to kompetencje miękkie, w tym ciekawość.

W erze, gdy AI przejmuje rutynowe zadania, to właśnie ciekawość – jako motor ciągłego uczenia się i adaptacji – staje się tym, co odróżnia wybitnych pracowników od przeciętnych.

Pytanie podczas rozmowy rekrutacyjnej o hobby i zainteresowania nabiera niebagatelnego znaczenia. Można też przy okazji zapytać, co kandydata ciekawi w danej firmie, branży, na określonym stanowisku?

Jeśli chcesz „wyłapać” ciekawość, testuj ją pytaniami:

• Czego ostatnio się nauczyłeś(-łaś) poza zakresem swoich obowiązków służbowych?
• Jakie branżowe blogi, podcasty czy newslettery śledzisz?
• Opisz sytuację, w której ciekawość doprowadziła Cię do rozwiązania problemu w zaskakujący sposób.
• Gdy trafiasz na temat, którego nie znasz — od czego zaczynasz i dlaczego właśnie tak?

Jednak sama ciekawość nie wystarczy do osiągnięcia sukcesu. Drugim czynnikiem, który skutecznie uruchamia ludzkie działania, są oczekiwania. Zawsze warto je jasno i precyzyjnie sformułować. Można pomyśleć, że brzmi to jak truizm. Gdyby jednak przejść się po biurze i zapytać pracowników o ich oczekiwania – względem pracy, zajmowanego stanowiska i własnego rozwoju – na twarzach zapewne byłoby widoczne zaskoczenie i zazwyczaj padłaby odpowiedź „nie wiem”. A dane z LinkedIn Workplace Learning Report 2025 pokazują, że pracownicy, którzy wyznaczają sobie cele zawodowe, angażują się w naukę 4 razy bardziej niż ci, którzy ich nie określają. Oto, jaka moc ma świadome definiowanie oczekiwań.

Przy definiowaniu oczekiwań musimy być uważni: wiele sytuacji w naszym życiu przydarza się losowo i chociaż liczymy na nie, to w ich przypadku nasze działanie jest raczej przewidywaniem, a nie oczekiwaniem. Najważniejsze sytuacje to te, które mają charakter sprawnościowy. One są prawdziwymi oczekiwaniami: spodziewamy się, że konsekwencje będą zależne od naszych działań i wysiłków, a nie przypadku.

Zależność między oczekiwaniami a motywacją i, co ważniejsze, osiągnięciami jest prosta: im wyższe oczekiwania, tym wyższa motywacja, tym lepsze osiągnięte wyniki.

Piotr obecnie zajmuje stanowisko team lidera, zarządzając zespołem programistów. Z uśmiechem przyznaje, że chciałby zająć w przyszłości stanowisko menedżerskie. Już w tym momencie jest o wiele kroków dalej niż jego koledzy z przebytych kursów, z którymi utrzymuje kontakt, mimo iż wszyscy zaczynali z tego samego poziomu wdrażania się w sztukę programowania.

Piotr od zawsze miał wielkie marzenia. Wyobrażał sobie pracę w firmie zajmującej się najnowszymi technologiami, z pięknym, nowoczesnym biurem. Od liceum, jeszcze przed maturą, widział siebie na stanowisku kierowniczym. W połowie studiów przekuł marzenia w aspiracje. Stworzył szczegółowy plan, który, jak się okazuje, nadal jeszcze realizuje.

Psychologia pozytywna głosi, że aspiracje i marzenia to wystarczająco silne czynniki, które mogą wyrwać nas z siedzenia na kanapie i pomóc nam rozpocząć aktywne działanie. Oczekiwania inspirują nas do myślenia o tym, jak będzie, natomiast aspiracje to wynik upragniony. Czym jednak różnią się aspiracje od marzeń? Z reguły, kiedy marzymy, myślimy o tym, jak chcielibyśmy, aby było. Puszczamy wodzę naszej fantazji. Marzenia bardzo często nie zakładają żadnych własnych działań. Kiedy jednak kształtujemy aspiracje – wiemy, dokąd dążymy, gdzie pragniemy dojść. Zakładają one nasz wysiłek, podejmowanie wyzwań, rozwój i sumienną pracę.

Aspiracje, aby nie pozostały tylko marzeniami, muszą być osadzone w bezpiecznym środowisku, które wspiera eksperymentowanie, uczenie się i daje prawo do popełniania błędów. Raport PwC Global Workforce Hopes and Fears Survey 2025 pokazuje, że pracownicy z najwyższym poziomem psychologicznego bezpieczeństwa są o 72% bardziej zmotywowani niż ci, którzy czują się najmniej bezpiecznie.

Trzy procesy poznawcze – ciekawość, oczekiwania, aspiracje – to niewyczerpane źródło Twojej automotywacji. Warto również sprawdzać, czy ludzie z którymi budujesz firmę, mają w sobie ten fundament.

Motywacja wewnętrzna, jasne cele i ambitne aspiracje to dziś najcenniejsze aktywa każdej firmy. W świecie, gdzie AI zmienia 70% umiejętności potrzebnych w większości zawodów do 2030 roku, gdzie niepewność gospodarcza rośnie, a wypalenie zawodowe staje się epidemią – te trzy filary stają się nie tylko ważne, ale wręcz krytyczne dla przetrwania organizacji.

Jeśli czujesz, że temat Cię zaciekawił i chcesz go zgłębić, to na Dolineo znajdziesz rozbudowany aspekt automotywacji oraz zaawansowane techniki budowania i wspierania motywacji. W sferze rozwoju osobistego czeka na Ciebie kilkadziesiąt modułów szkoleniowych. Sprawdź naszą wersję demo!

Źródła:
Strelau J., Psychologia podręcznik akademicki. Tom 2, psychologia ogólna. Gdańsk, 2004.

Marszałek N., Motywacja bez granic. W jaki sposób najlepsi osiągają swoje cele i sukcesy?. Gliwice, 2000.

https://www.linkedin.com/business/talent/blog/learning-and-development/skills-on-the-rise

https://www.cnbc.com/2025/04/02/the-top-soft-skills-you-need-to-get-hired-in-2025-according-to-linkedin.html

https://www.pwc.com/gx/en/issues/workforce/hopes-and-fears.html

https://learning.linkedin.com/resources/workplace-learning-report

https://www.greatplacetowork.com/resources/blog/7-workplace-trends-to-watch-for-2025

Data modyfikacji: 13.01.2026